Coronaverhoren leggen probleem bloot: 'Er moet een noodrem komen'

Wat ondanks het reces niet gaat stoppen, zijn de coronaverhoren. Volgens columnist Marianne Zwagerman tonen die aan dat Nederland in tijden van crisis een democratische handrem mist om de rechtsstaat te beschermen.

Volgens Zwagerman laten de verhoren zien dat de coronacrisis niet alleen een gezondheidscrisis was, maar ook uitgroeide tot een systeemcrisis. Ze verwijst daarbij naar het verhoor van Femke Halsema, die verklaarde principiële bezwaren te hebben gehad tegen verschillende coronamaatregelen, maar deze uiteindelijk toch uitvoerde. Juist dat vindt Zwagerman veelzeggend. Volgens haar blijkt daaruit dat zelfs bestuurders met directe toegang tot het kabinet nauwelijks invloed hadden om de ingezette koers te veranderen. "We kunnen wel met een enorme turbo allerlei maatregelen bedenken, maar niemand kan op de rem trappen", stelt ze.

Coronaverhoren tonen volgens Zwagerman gebrek aan democratische noodrem

De columnist pleit daarom voor een structurele oplossing voordat een volgende crisis zich aandient. Volgens haar heeft de parlementaire enquête blootgelegd dat de bestaande democratische controlemechanismen tekortschoten tijdens de coronaperiode. Hoe zo'n noodrem eruit moet zien, laat ze in het midden. Ze noemt onder meer een referendum, een constitutioneel hof of een sterker functionerende Tweede Kamer als mogelijke opties. Haar belangrijkste conclusie is helder: "Er moet een democratische noodrem komen op het moment dat we weer in een crisis komen." Daarmee, waarschuwt ze, kan worden voorkomen dat uitzonderlijke crisisstructuren opnieuw de normale democratische besluitvorming overvleugelen.